Posty

Wyświetlanie postów z sierpnia 30, 2026

Peka z wieprzowiny – pieczona łopatka po chorwacku. Pieczeń wieprzowa po chorwacku. Pieczona karkówka po chorwacku.

Obraz
Peka to jeden z charakterystycznych sposobów przygotowywania mięsa na chorwackim wybrzeżu. Nazwa odnosi się przede wszystkim do metody pieczenia – mięso umieszcza się w szerokim naczyniu, przykrywa pokrywą i długo piecze, dzięki czemu powstaje zamknięte, wilgotne środowisko przypominające trochę połączenie pieczenia i powolnego duszenia. Tradycyjnie pod peką przygotowuje się między innymi jagnięcinę, cielęcinę czy ośmiornicę, ale spotyka się również wersje wieprzowe. W tym przepisie wykorzystujemy zwykłą, łatwo dostępną łopatkę wieprzową bez kości. Długie pieczenie pod przykryciem sprawia, że łopatka staje się bardzo miękka i soczysta, a na koniec krótkie pieczenie bez przykrycia pozwala mocno zrumienić powierzchnię. To jeden z tych prostych w wykonaniu przepisów, gdzie obiad robi nam się literalnie sam przy minimalnym nakładzie pracy. Jako dodatek pasują ziemniaki, ryż i sałatki ze świeżych warzyw. Do peki możemy wykorzystać zarówno łopatkę, jak i karkówkę wieprzową. Łopatka daje bard...

Sałatka szopska

Obraz
Szopska sałatka (šopska salata) należy do najbardziej rozpoznawalnych dań kuchni bułgarskiej i jest dziś jednym z jej kulinarnych symboli. Jej nazwa nawiązuje do Szopów (Shopi) – mieszkańców regionu Szopluk, obejmującego okolice Sofii i tereny pogranicza Bułgarii, Serbii i Macedonii. Sama sałatka w obecnej formie jest jednak stosunkowo młoda – została opracowana w Bułgarii w latach 50. XX wieku jako część działań mających promować krajową kuchnię wśród turystów.  Choć na pierwszy rzut oka przypomina horiatiki - grecką sałatkę wiejską, nie jest jej bułgarską wersją. W greckiej horiatiki charakterystyczne są między innymi oliwki i większe kawałki fety, podczas gdy w szopskiej najważniejszym wyróżnikiem jest biały bułgarski ser sirene, tradycyjnie ścierany lub kruszony obficie bezpośrednio na wierzch warzyw. To pyszna i banalna w przyotowaniu sałatka, która będzie nie tylko uniwersalnym dodatkiem do wielu dań obiadowych, lecz także może stanowić pyszny lekki lunch, gdy podamy ją ze św...

Mămăligă z serem i kwaśną śmietaną. Polenta po rumuńsku. Mamałyga.

Obraz
 To jedno z tych dań, które pokazują, że prostota naprawdę może być zaletą. W Rumunii mămăliga jest czymś znacznie więcej niż tylko dodatkiem – podaje się ją również jako samodzielne danie, między innymi z wyrazistym, słonym serem i kwaśną śmietaną. Sam pomysł na gęstą kaszę/kleik z gotowanych ziaren jest bardzo dawno, natomiast mămăliga z kukurydzy jest znacznie młodsza. Przed pojawieniem się kukurydzy w Europie podobne potrawy przygotowywano m.in. z prosa. Kukurydza trafiła do ziem rumuńskich w XVII wieku, a później stopniowo wyparła proso. Kremowa ciepła mămăliga, porządna porcja sera i zimna kwaśna śmietana tworzą razem bardzo prostą, ale niezwykle satysfakcjonującą całość. Ser powinien być wyraźnie wyczuwalny, bo to właśnie on nadaje daniu charakter. W Rumunii do mămăligi tradycyjnie podaje się brânză de burduf – charakterystyczny, słony i wyrazisty ser owczy. W polskich warunkach można go bez problemu zastąpić fetą, która dobrze sprawdzi się w tym daniu. Mămăliga z serem i kw...

Banica z serem i szpinakiem. Burek z serem i szpinakiem.

Obraz
Banica (banitsa) to jedno z najbardziej charakterystycznych dań kuchni bułgarskiej – tradycyjne ciasto z bardzo cienkich płatów, najczęściej przygotowywane z nadzieniem z białego sera i jajek. Jest bliską krewniaczką serbskiego i tureckiego böreku – wszystkie trzy należą do tej samej wielkiej rodziny wypieków z cienkiego ciasta i nadzienia. W Bułgarii spotykamy wiele odmian banicy, zarówno wytrawnych, jak i słodkich, a w zależności od regionu i okazji zmieniają się również nadzienia i sposób formowania ciasta. To proste danie, które dobrze sprawdza się zarówno na ciepło, jak i na zimno.